Nas tematski skup nosi naziv "Dimitrije Davidovic - veciti savremenik" uz podnaslov "Doprinos srpskog novinarstva razvoju demokratije od "Novina serbskih" 1813. do savremenih tokova".
Danas ce za ovom govornicom, vise od dvadesetak uglednih autora, istoricara,publicista i novinara opravdati ovu konstataciju iz naslova a njihovi radovi - kao specifican doprinos istoriji srpskog novinarstva 0 bice sabrani u zborniku koji ce ujesen biti objavljen u okviru zavrsne proslave 220. godisnjice rodjenja Dimitrija Davidovica.
Udruzenje novinara Srbije, koje bastini dostinuca prvih novinara i izdavaca novena u Srbiji, zaduzilo je izabrani Odbor za proslavu da Dimitriju Davidovicu, potcenjenom, potisnutom i skoro zaboravljenom velikanu nase culturne i politicke istorije prve polovine devetnaestog veka vrati mesto prvog profesionalnog novinara medju Srbima koje mu pripada.
Odbor je ozbiljno i energicno pristupio realizaciji planova za obnovu spomen obelezja Davidovicu u Zemunu, Smederevu i Kragujevcu koja su u veoma losem stanju.
Sa NUNS-om je postignut dogovor da se oktobar proglasi mesecom srpskog novinarstva,kad ce se stampati vrednosni postanski koverat sa likom Dimitrija Davidovica, otvoriti izlozba "Poceci srpske stampe i karikatura" a planirani su snimanje dokumentarne igrane emisije TV Beograd, zatim orkugli sto s temom "Da li profit ubija etiku u savremenom novinarstvu", kao i pocetak ostvarivanja dugorocnog poduhvata - osnivanja Muzeja srpske stampe i novinarstva u spomen kuci Ribnikara na Dedinju.
Nas savremenik Dimitrije Davidovic, cije cemo duhovno prisustvo danas osecati i u izlaganjima autora posvecenih nastanku, razvoju, opstanku i stalnoj borbi za osvajanje demokratskih sloboda nasih stampanih i elektronskih medija, nije samo "Otac srpske stampe" i utemeljivac naseg modernog novinarstva. Taj covek nezne prirode, rosava lica i slabog vida bio je istinska intelektualna gromada svog vremena.
Osnovao je prvi srpski list i to na narodnom jeziku,otvorio prvi stampariju, napisao prvi srpski ustav kao i istoriju srpskog naroda. Govorio je staroslovenski, ruski, latinski, nemacki i francuski jezik. Bio je uspesan novinar, prevodilac, tipograf, knjizevni kriticar, diplomata, minister, ustavotvorac, istoricar, oprobao se i kao lekar.
Ova izuzetna licnost pokazivala je svoj nemirni, otvoreni i sloboumni duh jos u srednoj skoli. Iskljucen je na zavrsnoj, sestoj godini iz prestizne gimnazije u Sremskim Karlovcima, uz deset udaraca korbacem, zbog paskvile protiv svojih profesora. Uputio se na sever odlucan da zavrsi svoje skolovanje, sto mu nije uspelo. Okoncao je dve godine filozofije u Pesti, polozio tri razreda lekarske skole u Becu, ali se razocarao u studije medicine. Uz podrsku Jerneja Kopitara zagrejao se za ideju o pokretanju dnevne novine. Prvi zahtev Vrhovnoj policijskoj upravi u Becu odbio je kancelar Meternih, nespreman da se u carevini pise o ratovima u Srbiji protiv Turaka, ali je drugi zahtev odobrio licno car Frana. Prvi broj izazao je iz stampe 23. avgusta 1813. pod nazivom "Novine serbske iz carstvujuceg grada Vijene". Tri goine kasnije usvojen je skraceni naziv "Novine serbske" koje su izlazile - prvo pet puta a zatim dvaput nedeljno u Becu. Kad se, razocaran padom broja pretplatnika Davidovic tiho ali definitivno preselio oktobra 1821. godine u Srbiju,"Novine serbske" su nastavile da tavore do marta 1822. godine.
Davidovic je dosao u Srbiju sa zarkom zeljom da osnuje prvi pravi srpski list u Knezevini. Ostvario jet u zelju tek 1834. godine kad je u Kragujevcu pokrenuo "Novine Srpske". Tokom svih godina izdavanja novena u Becu, Davidovic je, kao veliki rodoljub i prosvetitelj nastojao da srpski narod sto vise ukljuci u evropsku zajednicu naroda i da svoj zavicaj priblizi narodima sveta.
U izvestajima o ratovima i ratnim stradanjima, trgovinskim isaobracajnim vezama,a prenetim iz stranih novena, Srbi u Austriji i Srbiji upoznavali su se sa stranim narodima i saznavali su novosti o zivotu svojih sunarodnika pod tudjinskom vlascu. Insistirajuci na narodnom, razumljivom jeziku i cirilici, Davidovic je sirio pismenost. Medju redovnim citaocima bilo je najvise srpskih trgovaca i zanatlija ali su istovremeno "Novine serbske" bile glavni kulturni centar Srba u Austriji i u njima su saradjivali skoro svi srpski kulturni radnici i knjizevnici onog vremena.
Od prvog broja Davidovic je novine shvatio kao sredstvo istine, i objektivne informacije. Tako su, vec krajem septembra 1813 godine "Novine serbske" izvestavale iz Beca, bez ublazavanja i ohrabrenja, o pocetku sloma Prvog srpskog ustanka, koga prate talasi nove ratne emigracije iz Srbije. Austrija je u to vreme negovala dobre odnose s Turskom, pa je ondasnja cenzura zadavala velike muke Davidovicu, obemogucavajuci mud a pise o zavrsnim bitkama i surovim odmazdama Turaka nad srpskim narodom.
U uredjivanju svojih novena Davidovic se rukovodio interesovanjem sire citalacke publike. Da bi pridobio sto vise pretplatnika, on se prilagodjavao ukusu i potrebama citalaca, uvodio nove rubrike, objavljivao vesti sa berze, recnik stranih reci, pripovetke, zanimljive anegdote i sale. Kragujevacke "Novine srpske", razlikovale su se od beckih "Novina serbskih" onoliko koliko se razlikovala i njihova citalacka publika, Vecinu citalaca stampe u Srbiji 1834. godine sacinjavali su cinovnici (50 odsto) i svestenici (21 odsto) pa su ove prve novine u Srbiji ponajvise sluzile kao sredstvo za obavestavanja o spoljnoj i unutrasnjoj politici.
Visoko moralna licnost i vrhunski profesionalac Davidovic je postojano ostao odan principima objektivnog informisanja. Nije se zadovoljavao pukim prenosenejem zvanicnih stavova vec je iznosio i sopstvena misljenja, pa se moze nazvati pretecom analitickog i istrazivackog novinarstva.
Kao sto se zbog ovakvih stavova u Becu rvaao sa austrijskom cenzurom, tako se u oslobodjenoj Srbiji suocio s hirovima kneza Milosa, koji je novinare smarao svojim cinovnicima. Najbolji,iako tragican po posledicama, primer Davidovicevog profesionalizma belezimo na kraju njegove novinarske karijere. Kao tvorac Sretenjskog ustava, tokom njegovog proglasenja u Velikoj narodnoj skupstini, Davidovic je, od 2. februara do 9. marta 1834. godine, objavljivao u "Novinara srpskim" sve sto je smatrao vaznim i u interesu citalaca. Ali protiv ovog, prvog demokratskog ustava u Srbiji bile su velike sile Rusija, Austrija i Turska, sto je iskoristio knez Milos, nespreman da se ogranici njegova apsolutisticka vlast.
Ustav je suspendovan, krivac je pronadjen u Dimitriju Davidovicu koji je udaljen iz novinarstva 16. marta 1834. godine - manje zbog toga sto je pisao Ustav a vise zbog toga sto je o njemu pisao u novinama. Da je postupio kao rezimski novinar sacuvao bi mesto urednika i vazan polozaj na dvoru. Kad je tri godine kasnije, usamljen i osiromasen umro u svom smederevskom egzilu, novine koje je osnovao i uredjivao nisu objavile ni vest o njegovoj smrti.
