Akademik Miroslav Pantić

HEROJSKA I NEPREBOLNA SMRT BRAĆE RIBNIKAR
OPEVANA U SRPSKOJ POEZIJI

      ...Ali došli su ratovi 1912, 1913, a sa njima i onaj najveći i najstrašniji Prvi svetski rat. Ribnikari su se odmah i spremni odazvali pozivu svog srpskog patriotizma.
      U balkanskim ratovima oni su teško ranjavani na Kumanovu i i pod Jedrenom, a završili su ih s visokim odlikovanjima i u činu rezervnih kapetana. U ratu 1914. godine borili su se junački i na Ceru okončali svoje ratovanje herojskom smrću.
      Profesor i književni istoričar Pavlo Popović, koji je tada radio u Štabu Drinske divizije, kao narednik-dobrovoljac,opisao je jendostavnim rečenicama, ali potresno i potezima koji opominju na poteze kičicom Franciska Goje – pretužnu sahranu Vladislava F. Ribnikara u selu Pecka na Ceru, kojoj je lično prisustvovao.
      „Pecka. U dolini. Čaršija i dućani. Bele kuće i dvokatnice.
      Sanduk mrtvački na ulici. Užasnim štmapanim slovima napisano: V.Ribnikar. Kaže Leko: poginuo Darko, pa V. Ribnikar tri dana docnije.                                                                          Akademik Miroslav Pantić
      Po putu sve zbeg, sve Ljubovija i od Drine.
      2 sata. Pratnja V. Ribnikara. Soba mala, prazna sasvim. Na patosu otkriven sanduk kao čamac. Poklopac: nacrtan krst i slova bela na plavoj osnovi. Tri žene u jednom ćošku u crno i seljačko. Brišu nos rukom, na zemlju. Jedan žandar u opancima donosi čašu vina. Pop mlad, bradat, čita. Posipa (sanduk) zemljom iz fišeka. Žene se saginju, kleknu, ljube ikonu i njega. Pop (mu) drži govor kao junaku. Vlada prljav, suro odelo, otkrivena bluza, rana u vrh pupka, gologlav, brci nedovoljno izbrijani. Spasa od Popare i Tanasije narednik. Strašno. Tako neugledan reljef.
      10. minuta docnije jedno strašno seljačko „Svjati bože“ kroz ulicu, pratnja njegova“.
      Ta smrt, tragična, herojska, neprebolna, ušla je poeziju srpsku još dok je trajao veliki rat 1914-1918. Srpski pesnik patriotske inspiracije, Milosav jelić,štampao je u broju 4-5 prvog godišta 1917. godine krfskog Zabavnika i potom uneo i u svoju knjigu „Srbijanski venac“, objavljenu u Solunu 1917. godine.

      Otađžbino! U raspeća dane
      Za slobodu i jedinstva veru
      Dva viteza na maču i peru
      Izađoše muški da te brane
      I na dogled naše Bosne plave
      Lepe svoje položiše glave.

      Borci smeli! Mirno i bez straha
      Bez starinskog šlema i vizira
      Dva smišljenja, hladna komandira
      U bujici od juriša plaha
      Jači behu neg sav pojas stari
      Žrtve svesne, braća Ribnikari.

      Deco naša, divna i voljena
      Da bi zemlja najezde se spasla,
      Dva su bora naporedo rasla
      I oba su za nju salomljena
      Večno nek vas večni primer čara
      Novinara braće Ribnikara.